योजना म्हणजे काय?
दुष्काळप्रवण गावांसाठी
अनिश्चित पावसाचे प्रमाण असलेल्या विदर्भ, मराठवाडा व नाशिक विभागातील निवडक गावांमध्ये राबवली जाणारी योजना.
वैयक्तिक + सामूहिक लाभ
वैयक्तिक शेतकऱ्यांसाठी तसेच शेतकरी गटांसाठी दोन्ही प्रकारच्या कामांसाठी अनुदान.
DBT द्वारे थेट अनुदान
काम पूर्ण झाल्यावर बिले अपलोड केल्यानंतर अनुदान थेट बँक खात्यात जमा होते.
ऑनलाइन नोंदणी
dbt-ndksp.mahapocra.gov.in या पोर्टलवर आधार-OTP आधारित नोंदणी.
योजनेअंतर्गत मिळणाऱ्या उपयोजना
अ) सिंचन व जलसंधारण सुविधा
- ✓नवीन विहीर — सिंचनाची सोय नसलेल्या शेतकऱ्यांसाठी
- ✓जुनी विहीर पुनर्भरण / बोअरवेल पुनर्भरण
- ✓शेततळे (Inlet सह) व प्लॅस्टिक अस्तरीकरण
- ✓ठिबक व तुषार सिंचन संच (सूक्ष्म सिंचन)
- ✓विद्युत / सौर पंप संच
ब) फळबाग व वृक्ष लागवड
- ✓आंबा, पेरू, डाळिंब, लिंबू, संत्री, मोसंबी, सीताफळ, ड्रॅगन फ्रूट लागवडीसाठी अनुदान
- ✓बांबू व औषधी वनस्पतींची लागवड
क) शेतीपूरक व्यवसाय
- ✓शेळीपालन — शेळ्यांची खरेदी व आधुनिक गोठा बांधणी
- ✓कुक्कुटपालन — परसातील पक्षी व पिंजरे
- ✓रेशीम उद्योग — तुती लागवड व कीटक संगोपन गृह
- ✓मधुमक्षिका पालन — मधाच्या पेट्या व साहित्य
ड) सामूहिक लाभ (शेतकरी गटांसाठी)
- ✓कृषी अवजार बँक — ट्रॅक्टर व आधुनिक अवजारे खरेदी
- ✓प्रक्रिया केंद्र — धान्य क्लिनिंग-ग्रेडिंग युनिट, डाळ मिल, तेल मिल
कोणाला किती अनुदान मिळते?
| शेतकरी प्रवर्ग | अनुदान (एकूण खर्चाच्या) |
|---|---|
| अल्प व अत्यल्प भूधारक (2 हेक्टरपर्यंत) | 75% ते 80% |
| इतर शेतकरी (2 ते 5 हेक्टर) | 50% |
| अनुसूचित जाती (SC) / अनुसूचित जमाती (ST) | अनेक घटकांसाठी जास्तीत जास्त सवलत |
| फळबाग लागवड (निवडक फळपिके) | 100% पर्यंत |
टीप: नेमकी अनुदान रक्कम घटक, जिल्हा व शासन निर्णयानुसार बदलते — अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयात किंवा dbt-ndksp पोर्टलवर तुमच्या घटकाची नेमकी अनुदान मर्यादा तपासा.
आवश्यक कागदपत्रे
अर्जाची प्रक्रिया
पोर्टलवर नोंदणी करा
dbt-ndksp.mahapocra.gov.in वर जाऊन आधार क्रमांक टाकून OTP द्वारे नोंदणी करा.
गाव निवडा
तुमच्या गावाचे नाव निवडा — प्रकल्पात समावेश असलेल्या गावांसाठीच नाव यादीत दिसेल.
उपयोजना निवडून कागदपत्रे अपलोड करा
ज्या घटकासाठी लाभ हवा आहे तो निवडून आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
पूर्वसंमतीची वाट पाहा
अर्ज मंजूर झाल्यावर मोबाईलवर संदेश येईल — पूर्वसंमती मिळाल्याशिवाय काम सुरू करू नका.
काम पूर्ण करून बिले अपलोड करा
काम पूर्ण झाल्यावर बिले/पावत्या पोर्टलवर अपलोड करा — अनुदान थेट बँक खात्यात DBT द्वारे जमा होते.
पूर्वसंमतीपूर्वी काम सुरू केल्यास लाभ मिळणार नाही
POCRA मध्ये आधी काम करून नंतर अनुदानासाठी अर्ज करता येत नाही — पूर्वसंमती (Pre-sanction) मिळाल्यानंतरच काम सुरू करा, अन्यथा अनुदान नाकारले जाऊ शकते. काम व बिले खरी व पडताळणीयोग्य असावीत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
नाही. ही योजना प्रामुख्याने विदर्भ, मराठवाडा व नाशिक विभागातील दुष्काळप्रवण, निवडक गावांमध्येच राबवली जाते. तुमच्या गावाचा समावेश आहे का हे नोंदणी करताना पोर्टलवर कळते.
नाही. पूर्वसंमती मिळाल्याशिवाय काम सुरू केल्यास अनुदान नाकारले जाऊ शकते. आधी नोंदणी, मंजुरी व पूर्वसंमती संदेश मिळाल्यानंतरच काम सुरू करावे.
काम पूर्ण झाल्यावर पडताळणीसाठी बिले/पावत्या पोर्टलवर अपलोड कराव्या लागतात. पडताळणीनंतर अनुदान रक्कम थेट DBT द्वारे शेतकऱ्याच्या बँक खात्यात जमा होते.